کشف المحجوب - از : علی ابن عثمان هجویری
کشفالمحجوب کتابیاست تعلیمی در تصوف از علی بن عثمان هجویری. از قرائن ایدون استنباط میشود که نوشتن کتاب پیش از ۴۶۵ قمری آغاز شدهاست و پس از ۴۶۹ به پایان رسیدهاست.[۱] کشفالمحجوب از قدیمترین کتابهاییاست که به زبان فارسی در تصوف نوشته شدهاست و ویژگیهای نثر دورهٔ اول زبان فارسی را داراست. کشف المحجوب از جمله قدیمیترین و معتبر ترین کتابهای فارسی در تصوف است. به نظر میآید که این کتاب یکی از مآخذ عطار در تذکرةالاولیا بودهاست.
| |
|---|---|
مبارزه با انتحال در کتاب :
هجویری در جایجای کشفالمحجوب نام خود را میآورد تا در انتساب کتاب به وی تردید نشود. خود در توضیح آوردن نامش در آغاز کتاب، از جمله، میگوید که دو بار آثار وی را انتحال کردهاند:
…یکی آن که دیوان شعرم کسی بخواست و بازگرفت و حاصل کار جز آن نبود[=همین یک نسخه بود] که جمله را بگردانید و نام من از سر آن بیفکند و رنج من ضایع کرد، تابالله علیه؛ و دیگر کتابی کردم اندر تصوّف، نام آن منهاجالدّین یکی از مدّعیان رکیک ـ که کرای گفتار او نکند ـ نام من از سر آن پاک کرد، و به نزدیک عوّام چنان نمود که آن وی کردهاست، هرچند خواصّ بر آن قول بر وی خندیدندی.
وضعیت انتشار :
این کتاب نخستین بار در سال ۱۹۲۶ میلادی توسط ژوکوفسکی در لنینگراد انتشار یافت. چاپ دیگری هم بهاهتمام محمدحسین تسبیحی در سال ۱۳۷۴ شمسی در اسلامآباد (مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان) صورت گرفت. چاپ منقّح این کتاب توسّط محمود عابدی در سال ۱۳۸۳ انتشار یافتهاست.